Mijn hoofd zegt: werk. Mijn lichaam zegt: Slaap!!

Afgelopen zaterdag heb ik de eerste cursusdag gehad van Slaapoefentherapie. Wat was dit interessant! Slaap wordt steeds vaker achterhaald en steeds meer wordt er gekeken naar de vitaliteit van mensen, zo ook de kwaliteit van slapen. De slaapkwaliteit zegt namelijk veel over het presteren overdag, maar ook over persoonlijke kenmerken en psychosociale factoren. Het brein is met meer bezig dan je denkt!

Hardwerkende mensen zijn erg toegewijd aan hun werk en gunnen zichzelf (over het algemeen) weinig slaap. Dit kan vooral opgaan voor mensen die perfectionistisch zijn. Het naar bed gaan wordt vaak uitgesteld en als men eenmaal besluit naar bed te gaan, beginnen de “piekeruurtjes”. “Dat verslag moet ik nog mailen.” “Ik ben vergeten die belangrijke brieven op de post te doen.” “Wanneer was ook alweer die deadline?” En ga zo maar door. Maar ook piekeren over het niet kunnen slapen spookt door het hoofd: “Ik moet nu echt gaan slapen” “Oh ik ben alwéér 30 minuten verder” “Op deze manier ben ik morgen niet uitgerust”. Tja, zo krijgt het hoofd en dan met name het brein natuurlijk geen rust. Het klinkt logisch, maar het was voor mij echt een openbaring.

Hoe werkt dit? Het brein is een ingewikkeld maar prachtig systeem. En ook al hebben mensen het idee dat dit niet makkelijk onder controle te houden is, het tegendeel is waar. De belangrijkste delen die te maken hebben met het slapen zijn de hersenstam, het limbische deel en de cortex (ook wel de grote hersenen genoemd). Deze drie delen werken nauwkeurig met elkaar samen. In notendop gaat het als volgt. Je ligt in bed en blijft maar piekeren over het feit dat je je niet kunt ontspannen en de slaap niet kunt vatten. Er raast adrenaline door je lijf heen. Dit is de hersenstam die zijn werk doet. Je hebt diverse emoties die door je lijf heen gieren, zoals irritatie en misschien ook wel woede. Deze emoties zijn als reactie op de adrenaline en worden aangestuurd door het tweede deel: het limbische gedeelte. Het logische gevolg is dat er gedachten op losgelaten worden, zoals het piekeren. Dit werk wordt gedaan door het laatste deel, de cortex.

Wanneer bijvoorbeeld iemand boos tegen je uitvalt, je wellicht gefrustreerd bent omdat een deadline niet gehaald is of je bent ontslagen en daardoor verdrietig.. altijd werken deze drie systemen samen. Door te evalueren wat er met je gebeurt (bewustwording genoemd), kun je deze processen sturen. Maar doe je alles op de automatische piloot, dan is het mogelijk dat je deze processen volledig mist.

Het bed is bedoeld om te slapen. Nadenken of piekeren hoort daar niet thuis. Stap één om eerder te kunnen slapen is deze irritaties en piekermomenten te ontdekken. Inzien dat deze gedachten je niet gaan helpen, is erg belangrijk. Piekeren leidt namelijk tot onder andere minder slaap en moe wakker worden, wat vervolgens weer leidt tot minder scherpte op de werkvloer. Het is dus van belang dat deze vicieuze cirkel wordt ingezien en doorbroken.
Als deze cirkel eenmaal doorbroken wordt, kan het acceptatieproces worden gestart. De dag is nu eenmaal voorbij en denken aan datgene wat wel of juist niet is gebeurd gaat niet helpen. Het kan niet meer veranderd worden. Morgen is er weer een nieuwe dag met nieuwe kansen. Focussen op je lichaam, dat mag wel! Hoe is je ademhaling: Is deze versneld of normaal? Voelen je spieren misschien verkrampt of ben je wellicht aan het zweten? Indien je deze symptomen onder controle kunt krijgen, ga je ontspannen en zal je sneller in slaap vallen. Dit kost tijd en zal ook zeker niet vanzelf gaan. Maar elke minuut dat je eerder in slaap valt, is er weer één!

Uitgeruste medewerkers zijn productiever en maken minder fouten op de werkvloer. Voor een bedrijf betekent dit uiteindelijk kostenbesparing en mogelijk meer omzet genereren.

Slaap lekker!
Esmée Vermeulen

Bronnen:
Lanen – De Haan F. (2014-2017). Slaaplessen volgens de oefentherapie en psychosomatiek. Francis Lanen-de Haan, Oosterhout.

Lanen-De haan F. (2017). Leer- & werkboek bij de cursus “Slaaplessen”. Francis Lanen-de Haan, Oosterhout.